Elektrikli araca geçmeyi düşünen şirketlerin sorduğu soru genellikle aynıdır: şarj altyapısı ve bakım, toplam maliyete ne ekler? Bu sorunun tek bir doğru rakamı yoktur; cevap filonun kullanım profiline, araçların gece nerede park ettiğine ve elektriğin hangi tarifeden alındığına bağlıdır. Bu yazıda maliyeti kalem kalem nasıl kuracağınızı, işyeri şarjı ile halka açık şarjın nasıl karşılaştırılacağını ve bakım tarafında içten yanmalı araçlara göre neyin değiştiğini anlatıyoruz. Güncel tarife ve fiyatlar sık değiştiği için rakam vermiyor, hesabın yöntemini veriyoruz.
Önce kilometre başına enerji maliyetini kurun
Elektrikli bir aracın enerji maliyeti iki değişkenin çarpımıdır: aracın 100 kilometrede tükettiği kWh miktarı ve bir kWh elektriğin size maliyeti. Tüketim değerini üretici katalogundan değil, mümkünse pilot kullanımdan alın; şehir içi, otoyol ve kış koşullarında aynı araç belirgin biçimde farklı tüketir.
Birim fiyat tarafında en sık yapılan hata tek bir tarife varsaymaktır. Ofis otoparkında şarj olan araç işyerinin elektrik tarifesinden, sürücünün evinde şarj olan araç mesken tarifesinden, yolda şarj olan araç ise şarj operatörünün fiyatından enerji alır. Bu üç kaynağın filo içindeki payını tahmin edip ağırlıklı ortalama almak, gerçeğe en yakın kilometre maliyetini verir. Güncel birim fiyatları EPDK tarifelerinden ve kullandığınız operatörün fiyat listesinden kontrol edin.
Kendi filonuz için ne anlama geliyor?
Kullanım profilinizi paylaşın; aylık sabit ödemenizi ve doğru segmenti birlikte belirleyelim.
Teklif Alİşyeri şarjı mı, halka açık şarj mı?
İşyerine AC şarj ünitesi kurmak bir yatırım kararıdır. Hesaba ünite bedeli, elektrik panosu ve kablo altyapısı, gerekirse bağlantı gücü artırımı, kurulum işçiliği ve yıllık bakım girer. Bu toplam, ünitenin kullanım ömrüne bölündüğünde aylık bir sabit maliyete dönüşür; bu sabit maliyet, aynı enerjiyi halka açık istasyondan almaya göre sağlanan birim fiyat farkıyla karşılaştırılır.
Karar genellikle kullanım yoğunluğuyla belirlenir. Araçları her gece ofiste park eden ve günlük kilometresi menzilin rahatça altında kalan bir filoda işyeri şarjı kısa sürede kendini karşılar. Araçları sahada dağınık duran, ofise seyrek uğrayan bir filoda ise ünite atıl kalır ve halka açık şarj daha mantıklı olabilir. DC hızlı şarj ise altyapı olarak değil, uzun yol senaryosu için bir işletme gideri olarak planlanmalıdır.
Bakım tarafında ne değişir?
Elektrikli araçta motor yağı, yağ filtresi, triger seti, buji ve egzoz sistemi gibi kalemler bulunmaz. Rejeneratif frenleme sayesinde fren balata ve disk aşınması da genellikle daha yavaştır. Bu yüzden periyodik bakım kalemi içten yanmalı eşdeğerine göre sadeleşir.
Buna karşılık bazı kalemler öne çıkar. Elektrikli araçlar batarya nedeniyle daha ağırdır ve yüksek tork lastikleri daha hızlı aşındırabilir; lastik bütçesi ayrıca izlenmelidir. Batarya ve yüksek voltaj sisteminin kontrolü yetkili serviste yapılır, bu da servis seçeneğini daraltır. Batarya garantisinin süresini ve kapsamını sözleşmeden okuyun; garanti dışı bir batarya arızası, bakım tasarrufunun tamamını tek seferde silebilecek büyüklükte bir risktir.
Toplam maliyeti tek tabloda karşılaştırın
Doğru karşılaştırma yakıt ile elektriği yan yana koymak değil, araç başına aylık toplam maliyeti kurmaktır: aylık bedel ya da amortisman, enerji, şarj altyapısının aylık payı, bakım, lastik, sigorta ve vergi. Motorlu taşıtlar vergisinin elektrikli araçta nasıl hesaplandığını ayrı bir yazımızda anlattık. Bu kalemleri hem elektrikli hem içten yanmalı seçenek için aynı dönem ve aynı kilometre varsayımıyla doldurduğunuzda karar kendiliğinden görünür hale gelir.
Uzun dönem kiralamada tablo sadeleşir: bakım, sigorta, vergi ve lastik genellikle aylık bedelin içindedir, batarya riski de kiralama şirketinde kalır. Şirketin hesaplaması gereken kalem pratikte enerji ve varsa işyeri şarj altyapısıdır. Bu yüzden elektrikliye geçişi önce küçük bir pilot grupla, kiralama modeliyle denemek hem riski hem hesap yükünü azaltır; hangi elektrikli modellerin filomuzda bulunduğunu araçlar sayfamızdan inceleyebilirsiniz.